Chuyến đi đến lục địa già ở tuổi 25
Chuyến đi xuyên lục địa này bắt đầu bằng những đêm "ngủ bụi" vật vờ chờ nối chuyến ở sân bay. Lúc đó, hành trang lớn nhất của mình có lẽ là sự háo hức xen lẫn chút căng thẳng của lần đầu tiên đặt chân đến lục địa già, đi đến một nơi xa lạ, và kết quả là trễ chuyến bay, rồi delay đủ kiểu :d.
1. Mình đã đi đâu
Pháp – Chạm ngõ Châu Âu và cơn mưa tuyết đầu đời: Paris là điểm đến đầu tiên. Dù đã quen thuộc với nước Pháp qua những bộ phim như vô số màn ảnh nhỏ, nhưng cảm giác thực sự bước đi giữa trời Tây, hít thở bầu không khí lạnh ngắt lại hoàn toàn khác biệt. Lúc đó trời đổ tuyết. Là một người con sinh ra và lớn lên ở miền Nam, đây là lần đầu tiên trong đời mình được chạm vào tuyết. Cảm nhận chân thật nhất lúc đó? Mình chỉ thấy thế giới này thật kỳ diệu. Tuyết mịn màng và tơi xốp, làm mình rất kinh ngạc vì nó giống hệt... những lớp nước đá xay nhuyễn người ta hay dùng để ướp tôm ở dưới quê. Sau này, khi có thời gian nán lại Paris lâu hơn, mình mới thực sự được chìm đắm trong sự cổ kính của Tháp Eiffel và Khải Hoàn Môn nơi mà Tom Cruise đã lạng lách đánh võng trong bộ (Mission: Impossible - Fallout 2018).
Ảnh 1: Tháp Eiffel vào ban đêm
Na Uy – Cái lạnh cắt da và sự tĩnh lặng của Bắc Băng Dương: Đường đến hội nghị tại Tromsø quả thực là một thử thách. Mình phải bay vòng qua Helsinki (Phần Lan) rồi mới hạ cánh xuống vùng cực. Càng đi lên phía Bắc, nhiệt độ càng giảm sâu. Đó là một cái lạnh buốt giá, xuyên thấu qua từng lớp áo mà mình chưa từng trải qua trong đời. Nhưng khoảnh khắc nhìn ra ngoài cửa sổ máy bay lúc hạ cánh, mọi mệt mỏi đều tan biến. Thứ khiến mình choáng ngợp và ấn tượng nhất chính là vẻ đẹp tĩnh lặng, kỳ vĩ của biển Bắc Băng Dương.
Ảnh 2: Biển Bắc Băng Dương nhìn từ trên cao
Thụy Sĩ & Ý – Ngã ba biên giới, rặng Alps vĩ đại và Venice bồng bềnh: Rời Pháp, chuyến tàu đưa mình ghé qua Basel. Có một trải nghiệm khá buồn cười là khi mở bản đồ số lên kiểm tra định vị, mình ngớ người nhận ra thành phố này nằm vắt ngang qua 3 quốc gia. Hàng loạt câu hỏi nảy lên trong đầu: Luật pháp ở đây hoạt động ra sao? Giao thông vận hành thế nào? Quy hoạch đô thị phải đồng bộ ra sao? Quả thực, thế giới luôn có những vùng đất với những đặc tính kỳ lạ nằm ngoài sức tưởng tượng của chúng ta.
Ảnh 3: trạm dừng chân, dãy Alps ở Thụy Sĩ
Từ Thụy Sĩ xuôi về Milan (Ý), hành trình đưa mình xuyên qua dãy Alps – dãy núi cao nhất Châu Âu trải dài 1.200 km. Ngồi trên tàu, thu vào tầm mắt là những dốc núi tuyết trắng xóa hùng vĩ xen lẫn những ngôi làng nhỏ xinh đẹp bình yên. Cảnh tượng đó thực sự đẹp như một bức tranh bưu thiếp ngoài đời thực.
Và dĩ nhiên, bước chân trên đất Ý của mình không thể trọn vẹn nếu thiếu Venice – thành phố nổi độc nhất vô nhị. Nếu dãy Alps vĩ đại khiến mình choáng ngợp bởi sự sừng sững của núi non, thì Venice lại đánh gục mình bằng vẻ đẹp lãng mạn, êm đềm. Bước đi giữa những con ngõ nhỏ chằng chịt như mê cung, lọt thỏm giữa không gian hoàn toàn vắng bóng động cơ xe cộ, chỉ có tiếng sóng vỗ nhẹ vào những mảng tường rêu phong và tiếng mái chèo khỏa nước. Tại đây, mình có cảm giác như thời gian dường như ngưng đọng, đưa mình bước vào một chiều không gian hoàn toàn khác.
2. Sự khiêm nhường trước thiên nhiên và niềm tin vào ý chí con người
Dù là khoảnh khắc đi qua những đường hầm tối om kéo dài xuyên qua dãy Alps hùng vĩ, hay khi ngắm nhìn biển Bắc Băng Dương bao la từ trên cao, mình luôn cảm thấy bản thân thật nhỏ bé trước thiên nhiên. Thế nhưng, cảm giác “nhỏ bé” đó không hề làm mình yếu đi.
Ngược lại, nó cho mình thấy một sự thật: thế giới này vô cùng rộng lớn, nhưng ý chí của con người cũng vĩ đại không kém. Bình thường, công việc của chúng ta xoay quanh những dòng code, trước màn hình máy tính. Nhưng khi bước ra thế giới thực, nhìn cách con người từ hàng trăm năm trước đục xuyên qua cả một dãy núi đá lạnh lẽo để làm đường sắt, hay việc dựng lên khối thép khổng lồ giữa lòng Paris, ta mới thấy khả năng của con người là không có giới hạn.
Chính sự choáng ngợp trước thiên nhiên và niềm khâm phục trước sức mạnh lao động của con người đã khiến những áp lực "cơm áo gạo tiền" hay cái tôi cá nhân bỗng trở nên thật tầm thường. Trải nghiệm này dạy mình rằng: chúng ta tuy chỉ là một phần nhỏ bé của thế giới, nhưng mỗi cá nhân đều mang trong mình sức mạnh để hướng đến những điều vĩ đại cho riêng mình, dù trong bất kỳ lĩnh vực nào.
3. Du lịch là "khắc tinh" của định kiến
Chúng ta thường vô tình đóng khung thế giới qua lăng kính của mạng xã hội, qua những luồng thông tin được chọn lọc sẵn. Ở nhà, thật dễ dàng để phán xét một nền văn hóa hay một lối sống nào đó. Nhưng khi bạn thực sự xách balo lên, bước đi trên những con phố xa lạ, hít thở chung một bầu không khí và nhìn cách người bản địa vận hành cuộc sống, mọi rào cản vô hình hay sự phán xét chủ quan bỗng chốc vỡ vụn.
Mark Twain từng nói: "Du lịch là kẻ thù của định kiến". Mình chỉ thực sự thấm thía điều này khi đứng giữa cái lạnh thấu xương của Tromsø. Thú thật, mang theo tâm thế của một người sinh ra ở xứ nhiệt đới, mình đã từng mang góc nhìn chật hẹp của bản thân để đặt ra vô số câu hỏi: Tại sao con người lại chọn sống ở một nơi thời tiết khắc nghiệt đến thế? Tại sao tổ tiên của họ không di cư về phương Nam ấm áp để cuộc sống dễ dàng hơn, mà lại kiên cường bám trụ lại vùng đất băng giá này? Nhưng khi quan sát cách họ sinh tồn, cách họ xây dựng những cộng đồng gắn kết và tìm thấy niềm vui rạng rỡ ngay trong những ngày đông khắc nghiệt, mình nhận ra: Hạnh phúc không có một công thức hay chuẩn mực chung nào cả. Việc chứng kiến người khác sống trọn vẹn theo một cách hoàn toàn trái ngược với mình đã dạy cho mình bài học sâu sắc nhất về sự thấu cảm và tôn trọng sự khác biệt.
Và quan trọng hơn, du lịch giúp bạn "zoom out" (mở rộng) bức tranh cuộc sống. Khi tâm trí bạn đã chứa đựng được sự bao la của những rặng núi, những đại dương và những nền văn minh khác nhau, bạn sẽ thấy thế giới ngoài kia đang chuyển động với những vấn đề thực sự lớn lao — như sự sinh tồn, khí hậu, hay những biến động lịch sử đang diễn ra ở Ukraine hay Trung Đông. Đứng trước những điều đó, bỗng dưng những cuộc cãi vã vô thưởng vô phạt hay những drama vụn vặt hàng ngày trên mạng xã hội trở nên thật bé nhỏ và không còn đáng để ta bận tâm.
4. Trưởng thành bắt đầu ở nơi "Vùng an toàn" kết thúc
Ở môi trường quen thuộc, cuộc sống dường như luôn vận hành theo một trật tự được lập trình sẵn. Bạn biết rõ rẽ ở ngã tư nào thì tránh được tắc đường, góc quán quen nào có ly cà phê đúng vị, và khi sự cố xảy ra, bạn luôn biết mình có thể gọi cho ai. Một vòng lặp an toàn, dễ chịu và hoàn hảo. Nhưng khi xách balo lên đi độc hành đến nửa vòng trái đất, đồng nghĩa với việc bạn tự tay phá vỡ vòng lặp đó để gieo mình vào những biến số vô định.
Đó là những khoảnh khắc sự an toàn bị tước đoạt hoàn toàn:
Là cảm giác hoang mang tột độ khi lạc giữa mê cung những ngõ hẻm lát đá rêu phong ở Rome, và chiếc điện thoại—chiếc phao cứu sinh duy nhất—đột ngột sập nguồn. Không bản đồ, không định vị, không Google dịch.
Là khoảnh khắc phải vứt bỏ sự e ngại, lúng túng vận dụng đủ mọi điệu bộ, khoa chân múa tay chỉ để mua được một phần ăn từ người bán hàng không hiểu một từ tiếng Anh nào.
Là sự mệt mỏi rã rời khi toàn bộ lịch trình được tính toán kỹ lưỡng bị đảo lộn vì chuyến bay delay, buộc bạn phải cuộn mình co ro trên dãy ghế kim loại lạnh lẽo của sân bay giữa đêm khuya.
Quả thật, đó là những chuỗi ngày "lên bờ xuống ruộng", những lúc mọi kế hoạch đều đổ bể. Nhưng nghịch lý thay, đó lại là lúc mình học được nhiều nhất. Khi không còn bất kỳ công cụ hỗ trợ hay điểm tựa quen thuộc nào, bản năng sinh tồn và năng lực giải quyết vấn đề của bạn buộc phải kích hoạt ở mức cao nhất. Chính từ những lần tự mình nhẫn nại gỡ rối từng vấn đề ấy, bản lĩnh mới thực sự được hình thành. Trải qua rồi, bạn sẽ ngạc nhiên nhận ra sự tháo vát và sức chịu đựng của mình mạnh mẽ hơn bản thân vẫn tưởng rất nhiều.
Giống như câu nói kinh điển của John A. Shedd: "Con thuyền neo đậu ở bến cảng thì rất an toàn, nhưng đó không phải là lý do người ta đóng thuyền."
5. Đi thật xa để trân trọng nơi trở về
Trải qua đủ "7749 kiếp nạn" trên đường, những đêm ngủ dằn xóc trên xe khách, hay chứng kiến những mảnh đời còn nhiều thiếu thốn ở những vùng đất xa xôi... bạn sẽ bỗng nhớ da diết chiếc giường êm ấm ở nhà.
Bạn nhớ những bữa ăn quen thuộc, nhớ sự tiện lợi của nơi mình sống, nhớ những người bạn thân. Chúng ta đi xa để mở rộng thế giới quan, lớn lên từ những va vấp, nhưng cũng là để nhận ra rằng: Hạnh phúc đôi khi không nằm ở chân trời góc bể nào đó quá xa xôi, mà nằm ngay ở những điều bình dị, thân thuộc mà trong nhịp sống hối hả, ta đã vô tình lãng quên.
Lời kết
Theo quan niệm của mình cuộc sống là một cuốn sách lớn, và những người không bao giờ bước ra khỏi vùng an toàn chỉ mới đọc được một trang đầu tiên. Hãy đi khi đôi chân còn khỏe, khi nhiệt huyết còn đầy. Đi không phải để trốn chạy thực tại hay áp lực cuộc sống, mà để cuộc sống của chính mình không trôi qua một cách tẻ nhạt, lặp đi lặp lại hàng ngày để ngắm nhìn thế giới bao la ngoài kia cũng như mở rộng thế giới quan của mình và nhìn thấy thế giới xung quanh rộng lớn và kỳ diệu đến nhường nào..